ประชาธิปไตย เหมาะกับไทยหรือ ?

(ผมได้รับคำถามว่า “ประชาธิปไตยดีก็จริง แต่เหมาะกับประเทศ เหมาะกับคนไทย จริงๆหรอ ?” จึงขอเขียนตอบตามนี้นะครับ)

ถึงที่สุดแล้ว การจะตอบคำถามนี่ได้ มันขึ้นกับว่า
คิดว่า ความ”เหมาะ”กับประเทศ แปลว่าอะไร

ถ้าสิ่งที่เหมาะคือ คนในประเทศสามัคคี รักใคร่กันหมด
ประชาธิปไตยคงไม่ตอบโจทย์
แต่ที่จริงมันไม่มีอะไรตอบโจทย์นี้ได้อยู่แล้ว นอกจากการล้างสมอง
เพราะคนเราย่อมคิดเห็นต่างกัน ชอบอะไรต่างกัน

ถึงอย่างนั้น ผมมีเหตุผล 2 อย่าง ที่ถ้าเชื่อซักอัน
ก็จะพบว่า มันไม่ใช่ว่าประชาธิปไตยเหมาะหรือไม่
แต่เราไม่สามารถหลีกเลี่ยงประชาธิปไตยได้ด้วยซ้ำ


 

1. เหตุผลและความจริง

ทางเดียวของการพัฒนา คือการแก้ปัญหาที่มองเห็น
การมองเห็นปัญหา เกิดขึ้นได้ทางเดียวคือ การตรวจสอบและวิจารณ์

ประชาธิปไตย(ที่เรายังไปไม่ถึง) คือระบอบที่เร่งการ การตรวจสอบวิจารณ์ ที่สุด
คือการมีกลไกให้ “ทุกคน” ได้กำหนดนโยบายที่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของตัวเอง(และคนอื่น)
เมื่อมีกลไก จึงมีแรงจูงใจ ที่จะตรวจสอบและวิจารณ์

ข้อมูลจากหลายทาง อาจหลากหลายและปนเปคุณภาพ
แต่การตรวจสอบที่มีพลังที่สุด คือการให้ความจริง
และคำวิจารณ์ที่มีน้ำหนักที่สุด คือการใช้เหตุผล

นั้นคือ ถ้าเราเชื่อว่า การตรวจสอบวิจารณ์ด้วยความจริงและเหตุผล คือทางแห่งความพัฒนา
เราไม่มีทางเลือกอื่นเลยนอกจากประชาธิปไตย


 

2. สิทธิความเป็นคน

เป้าหมายของระบอบการปกครอง อาจไม่ใช่เรื่องของความพัฒนาในระดับสังคมอย่างเดียว
มันอาจหมายถึง การมอบสิทธิความเป็นคนในระดับบุคคล ให้กับทุกคน
(เว้นแต่ว่า สองอย่างนี้เป็นสิ่งเดียวกัน🙂 )

สิทธิความเป็นคนคือ สิ่งที่คนๆ นึงในฐานะมนุษย์พึงมี
ผมไม่มีขอบเขตแน่ชัด แต่มันน่าจะหมายรวมถึง
– โอกาสในการศึกษาหาความรู้
– โอกาสของระบบการรักษาสุขภาพ
– การแสดงความคิดเห็นด้วยเหตุผล ฯลฯ
หลายสิ่งในนี้ตอบได้ด้วยรัฐสวัสดิการ

แต่มีอีกสิ่งหนึ่ง ที่ควรถือเป็นสิทธิของความเป็นคนด้วย
นั้นคือการที่ แม้ว่าเราจะไม่มี ความรู้ ความเชี่ยวชาญ หรือฐานะใดๆ
แต่คำตอบของเราต่อคำถามที่ว่า “อยากให้สังคมเป็นยังไง ?”
ถูกปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกับคำตอบของคนอื่นๆ
ในฐานะของหน่วยๆนึง ที่เท่ากันในสังคม

ประชาธิปไตยมอบสิทธินี่ให้กับทุกคน


ประชาธิปไตย จึงตั้งอยู่บน หลักการที่ให้ความสำคัญกับสองอย่างคือ

1. การตรวจสอบได้
2. สิทธิความเท่าเทียมกัน

แม้ก่อนหน้านี้ ไทยเราจะบอกว่าเป็นประชาธิปไตย เพราะมีการเลือกตั้ง
แต่ถ้าวัดจากหลักการของประชาธิปไตย
– การตรวจสอบได้ (การโกงกิน กฎหมายที่ป้องกันการตรวจสอบเสียเอง ฯลฯ)
– ความเท่าเทียม (สิทธิด้านการศึกษา สุขภาพ เส้นสาย ฯลฯ)
คงต้องบอกว่าเราล้มเหลว

แต่ความล้มเหลวนี้ มันเกิดจากอะไร ?
มันไม่ใช่เพราะ เราเป็นประชาธิปไตย หรือเราไม่เหมาะกับประชาธิปไตย
แต่เป็นเพราะ เรายังไม่สามารถสร้างระบบที่ทำให้ หลักการแห่งประชาธิปไตย เกิดผลขึ้นจริงต่างหาก

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s