Optimism: “เข้าใจโลก”ในแง่ดี

1)
ในสังคมที่ความรู้ความเข้าใจในเชิงลึกถูกพัฒนา
อนาคตเป็นสิ่งที่ไม่สามารถพยากรณ์ได้

ไม่ใช่เพราะ ความไม่แน่นอนแบบการพยากรณ์อากาศ
แต่เป็นเพราะ การพยากรณ์คือฉายภาพการมองโลก ด้วยความเข้าใจเดิม ไปข้างหน้า
ในขณะที่ ความเข้าใจโลกใหม่ๆ นั้นจะเปลี่ยนโลกในแบบที่เราไม่สามารถเข้าใจได้
เพราะเราไม่มีคอนเซปต์และภาษาแม้สำหรับคิดเกี่ยวกับสิ่งเหล่านั้น (นึกถึงคนสองร้อยปีก่อนกับคำว่า ไอโซโทป hacker ตัดต่อพันธุกรรม ฯลฯ)

ฉะนั้นในสังคมที่ความรู้ความเข้าใจในเชิงลึกถูกพัฒนา
คำพยากรณ์ต่างๆ แม้จะตั้งอยู่บนความรู้วิทยาศาสตร์และหลักเหตุผล มากเพียงใด
ก็ย่อมมีแนวโน้มที่จะแย่กว่าความเป็นไปได้ใหม่ๆ ในอนาคต หรือแม้กระทั้งผิดประเด็นปัญหาโดยสิ้นเชิง
ในทางกลับกัน สังคมที่ไม่พัฒนาความเข้าใจเชิงลึก และการมองโลกหยุดอยู่กับที่ การพยากรณ์เหล่านั้นก็ย่อมมีน้ำหนัก

2)
ด้วยหลักเหตุผลเพียงลำพัง เราสามารถพิสูจน์ได้ว่า
ขอบเขตความเข้าใจโลกของคนเรา ไม่มีขีดจำกัด
และไม่มีอะไรที่เป็นขอบเขตการพัฒนาทางเทคโนโลยี นอกจากพรมแดนของกฎทางฟิสิกส์
(ลองฟังข้อพิสูจน์ใน vdo ดู)

กระนั้น ความเข้าใจโลกไม่ได้ถูกสร้างขึ้น จากการค้นหาหลักการที่จะถูกต้องไปตลอดกาล และไม่มีทางเป็นไปได้
แต่ ถูกสร้างขึ้นจากการพบปัญหา ที่คำอธิบายจากความเข้าใจโลกแบบเดิม ยังไม่มีคำตอบหรือตอบได้ไม่ถูกต้อง แล้วแก้ปัญหาตรงนั้น
ความเข้าใจโลกนั้นไม่สมมาตร เราสามารถบอกได้ว่าคำอธิบายใดผิด แต่ไม่สามารถบอกได้ว่าอะไรถูก

3)
Optimism ของ David Deutsch จึงไม่ได้หมายถึง การเลือกมุมมองในการมองอนาคตที่ทำให้ชื่นใจ
เพราะภายใต้สังคมที่ความรู้ถูกพัฒนา อนาคตเป็นสิ่งที่ไม่อาจรู้ได้

Optimism คือคำอธิบายที่ว่า
ความรู้ความเข้าใจโลกของมนุษย์ที่ไม่จำกัด ย่อมจะนำพาเราไปสู่อนาคตเกินขอบเขตเราจะนึกฝันไว้เสมอ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s