โลกนี้ดีกว่าที่เรามอง

พอเห็นใครดูแย่กว่าเรา เราก็จะประเมินเขาต่ำกว่าความเป็นจริง
พอเห็นใครดูเก่งกว่าเรา เราก็จะประเมินเขาต่ำกว่าความเป็นจริง

ผม”เชื่อเอา”ว่าคนเราเป็นแบบนี้อ่ะครับ

ที่คิดแบบประโยคแรกเพราะ เห็นว่าคนเราเวลามองคนติดยา สูบบุหรี่ หรือเจ้าชู้  ถ้าตัวเองไม่มีประสบการณ์นั้นมาก่อนจะมองว่าคนที่ทำนี่แย่มากทำเข้าไปได้ยังไง ทั้งที่จริงๆ ระยะห่างของการทำ/ไม่ทำนั้นมันก็สั้นๆ ก้าวเข้าไปลองแล้วจะรู้ว่า อืม… คนที่ทำกับไม่ทำนั้นต่างกันด้วย กำแพงที่คนไม่ทำนั้นสร้างขึ้นมาเอง (ติดยาสูบบุหรี่ เป็นตัวอย่างที่คนค่อนข้างมองแบบเดียวกัน  แต่มันยังมีเรื่องที่ก่ำกึ่ง บางคนมองว่าดี บางคนว่าไม่ แล้วก็มาเหยียดกันเอง ทั้งในแง่ศีลธรรมหรือการเมือง)

ที่คิดแบบประโยคหลัง ส่วนหนึ่งก็ชัดเจนขึ้นหลังจากที่ฟังพี่ป๊อกพูดเรื่อง Dunning-Kruger effect ใน ComKUCamp คำพูดที่ว่า “Incompetent individuals tend to overestimate their own level of skill.” สำหรับผมมันก็กลายๆ ได้ว่า เรามองคนที่เก่งกว่าเรามากๆ ว่าไม่ได้ต่างจากเราขนาดนั้น   …อีกส่วนหนึ่งที่คิดแบบนี้นั้นเป็นความเชื่อในลักษณะเดียวกันตั้งแต่ตอนเล่นโกะแค่มันไม่ค่อยชัดเจน

อย่างไรก็ตาม ถ้าคนเราเป็นแบบนี้จริงๆ ความจริงเรื่องนี้ก็ไม่ใช่เรื่องแย่หรือเรื่องดี ข้างใดข้างหนึ่ง

พูดถึงฝั่งแรก เรื่องแย่ที่ชัดเจนอยู่ก็คือ คนเราอาจจะเข้าใจกันผิดๆ พอมองคนที่ระดับต่ำกว่าเรา เราจะมองเขาห่างจากเรามาก จนเราไม่พยายามเข้าใจเลย  พอมองคนที่ระดับสูงกว่าเรา เราจะมองว่าเขาอยู่ในระดับใกล้กับเรา อาจจะเอาวิธีคิดที่เราคิดไม่ถึงมา oversimplify ให้เราเข้าใจได้

แต่มันก็มีเรื่องดีเหมือนกัน เพราะมันทำให้เราจะตัดสินใจพุ่งขึ้นไปเพราะคิดว่าข้างบนอยู่ไม่ไกล และไม่ยอมลดระดับเพราะคิดว่ามันต่างจากเรามากมาย ก็ยังดีครับ มันทำให้แต่ละคนมุ่งพัฒนา (เพียงแต่มันไม่ใช่มุ่งร่วมมือกันพัฒนา)

ลองวิเคราะห์ดู ที่เรามองโลกแบบนี้ก็เพราะว่าเราต้องการมี seft-esteem (ขั้นที่ 4 ใน Maslow’s Law) การที่คนเรานั้นไม่มีเรื่องให้เรานับถือตัวเองขึ้น ทางเดียวที่ทำได้อาจจะเป็นลดระดับทั้งโลกลง

ในทางกลับกัน ถ้าเราพอจะมี seft-esteem อยู่จากแหล่งอื่น เราก็คงจะมองทะลุภาพลวงตานี้ได้ แล้วก็จะมองเห็นความเก่งกาจที่หลากหลายเต็มไปหมด เลิกมองว่าคนในโลกมันแย่เหลือเกินเพราะเราก็ไม่ต่างจากเขาเท่าไหร่ แล้วก็เริ่มอยากร่วมมือกับโลกแล้วสร้างสรรค์อะไรที่ดีขึ้นมา🙂

8 thoughts on “โลกนี้ดีกว่าที่เรามอง

  1. อ๊ะเจ๋งดีครับ

    แปลว่า ฅนเราโน้มเอียงที่จะ underestimate มากกว่า overestimate สินะครับ

    เป็นมุมมองที่มีกำลังใจดี

  2. npop says:

    แปปนี้โปรเจคพวกเราก็ดีกว่าที่อาจารย์เห็นใช่มั้ยครับพี่น้อง

  3. niamo says:

    Self-esteem เป็นเรื่องที่ดี ถ้าไม่กลายเป็นพวก “อีโก้” ไป

    คนที่ยึดนำแนวทางที่ตัวเองกระทำอยู่ว่าเจ๋ง แต่ใครประพฤติผิดแผกไปกว่านั้นจะมองว่า “น่ารังเกียจ” ยกตัวอย่างเช่น คนที่เรียนมาสูงๆ สุดท้ายดันมาทำธุรกิจเล็กๆ กลับถูกมองว่า “เป็นพวกไม่มีอะไรทำ เอาความรู้ที่เรียนมาไปทิ้งหมด” ทั้งๆที่เรายังไม่ได้ไปสัมผัสความคิดเขาเลยว่า เหตุใดเขาจึงคิดเช่นนั้น

    คนเหล่านี้อาจจะต้องผจญกับปัญหา “การมีมุมมองในโลกใบนี้ที่คับแคบ และขาดเพื่อนที่มาจากหลายๆ background” เพราะพวกเขากำลังมองหาแต่คนที่มีแนวความคิดเหมือนกัน แต่น้อมเอาความคิดของคนที่มีความคิดต่างกันมารับฟังบ้าง

    เราว่าอิ๊ก จัดว่าเป็นพวกที่รับฟังคนอื่นดีมากๆคนนึงเลยแหล่ะ ใครพูดอะไรก็บอกว่า “สุดยอดๆ” ตลอด 555

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s